Με την δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, κ. Γεωργίου Πιτσιλή, και η οποία προτάθηκε και προωθήθηκε νομοθετικά από τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και Υπουργό Επικρατείας, κ. Κωστή Χατζιδάκη, προσδιορίζονται πλέον τα κριτήρια και η διαδικασία για την άρση των δεσμεύσεων επί ακινήτων εν όψει της εκποίησής τους, καταργώντας την προηγούμενη απαίτηση της ολικής εξόφλησης του χρέους.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) υπογραμμίζει τη σημασία αυτής της μεταρρύθμισης, χαρακτηρίζοντάς την ως ανακούφιση για χιλιάδες ιδιοκτήτες ανά την επικράτεια, οι οποίοι, λόγω δεσμεύσεων από το Δημόσιο, είχαν επί μακρόν αδρανοποιημένη την περιουσίας τους, μη δυνάμενοι να τη διαχειριστούν ούτε καν για την εξόφληση των οφειλών τους.
Έως πρότινος, η δέσμευση από το Δημόσιο ανέστελλε ουσιαστικά κάθε διαδικασία πώλησης, καθώς το Δημόσιο αξίωνε την προτεραιότητα στην είσπραξη του συνόλου του αντιτίμου. Ακόμη και σε περίπτωση εύρεσης ενδιαφερόμενου αγοραστή, ο ιδιοκτήτης αδυνατούσε να προβεί στη μεταβίβαση, καθώς προαπαιτείτο η πλήρης αποπληρωμή της οφειλής. Κατά την άποψη της ΠΟΜΙΔΑ, εάν ο ιδιοκτήτης διέθετε το εν λόγω κεφάλαιο, δεν θα υπήρχε ανάγκη εκποίησης. Ως εκ τούτου, διαμορφωνόταν μία διπλή αδιέξοδη κατάσταση, τόσο για τον πολίτη που αδυνατούσε να εκποιήσει την περιουσία του, όσο και για το Δημόσιο που δεν μπορούσε να εισπράξει τις οφειλές.
Βάσει του αρ. 47Α του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, ο ιδιοκτήτης υποβάλλει σχετικό αίτημα, και το Δημόσιο προβαίνει σε άρση της δέσμευσης προς διευκόλυνση της πώλησης, υπό την προϋπόθεση συνδρομής των τριών κατωτέρω όρων:
1. O πωλητής να δύναται, κατά την ημερομηνία αποδέσμευσης, να λάβει πιστοποιητικό φορολογικής ενημερότητας, υπό τον όρο της παρακράτησης μέρους του αντιτίμου υπέρ του Δημοσίου, ακολουθώντας τη συνήθη πρακτική σε κάθε μεταβίβαση ακινήτου με υφιστάμενες οφειλές.
2. Το ακίνητο να εκποιηθεί σε εύλογη αξία. Το αντίτιμο της πώλησης δεν επιτρέπεται να υπολείπεται της πραγματικής εμπορικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή διαμορφωνόταν κατά τον χρόνο επιβολής της δέσμευσης. Σε περίπτωση που η αντικειμενική αξία είναι υψηλότερη, αυτή λαμβάνεται υπόψη.
3. Να αποδοθεί τμήμα της οφειλής στο Δημόσιο από το αντίτιμο της πώλησης. Ο συμβολαιογράφος παρακρατεί από το αντίτιμο και αποδίδει στο Δημόσιο ένα ποσοστό του υπολοίπου της οφειλής, το οποίο ανέρχεται τουλάχιστον στο 25% και καθορίζεται αναλόγως του επιπέδου φορολογικής συνέπειας του πωλητή.
Βάσει της παρούσας ρύθμισης, ο ιδιοκτήτης δύναται πλέον να προβεί σε εκποίηση του ακινήτου του και να αποπληρώσει μέρος της υποχρέωσής του, ενώ το Δημόσιο εισπράττει άμεσα τμήμα της οφειλής. Πρόκειται για μία ορθολογική λύση, η οποία διασφαλίζει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας και εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, ενώ ταυτόχρονα εντάσσεται σε μία ευρύτερη νομοθετική παρέμβαση του ν.5923/2026, με στόχο την ενίσχυση των ιδιοκτητών και της αγοράς ακινήτων.
